Diety

Witaminy.

Witamina - organiczny związek chemiczny, substancja egzogenna dla określonego organizmu. Nazwa pochodzi od łacińskich słów vita (życie) i amina - związek chemiczny zawierający grupę aminową (w rzeczywistości nie wszystkie witaminy taką grupę posiadają). Nazwa została wymyślona przez polskiego biochemika Kazimierza Funka w 1912 r.

Witaminy nie należą do typowych składników pokarmowych - pełnią funkcję regulacyjną.

Z punktu widzenia chemicznego witaminy należą do różnych grup związków organicznych, a jedynie ich znaczenie dla organizmów żywych pozwala opisywać je pod wspólną nazwą. Z tego też powodu tradycyjnie witaminy dzieli się na: rozpuszczalne w wodzie (witamina C - kwas askorbinowy, witamina B1 - tiamina, witamina B2 - ryboflawina, witamina B3 - niacyna, witamina PP, kwas nikotynowy, amid kwasu nikotynowego, witamina B5 - kwas pantotenowy, witamina B6 - pirydoksyna, pirydoksal, witamina B12 - cyjanokobalamina, witamina B15 - kwas pangamowy, witamina B17 - amigdalina, witamina H - biotyna, kwas foliowy - witamina B11, kwas liponowy - witamina N, witamina P - glikozydy flawonoidowe) i rozpuszczalne w tłuszczach (witamina A - retinol i jego pochodne, witamina D - cholekalcyferol i pochodne, witamina E - tokoferol, witamina K - fitochinon, witamina F - NNKT - nienasycone kwasy tłuszczowe).

Podział ten jest istotny z co najmniej dwóch powodów: Po pierwsze przyczyny zaburzające metabolizm tłuszczów w zakresie ich trawienia i wchłaniania, będą zaburzały metabolizm witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Po drugie: witaminy rozpuszczalne w tłuszczach stosunkowo łatwo przedawkować, gdyż kumulują się w tkankach bogatych w lipidy. Z kolei witaminy rozpuszczalne w wodzie nie są magazynowane, ich nadmiar wydalany jest w nerkach, a konkretnie to w ciałku nerkowym, za wyjątkiem dwóch witamin, mianowicie B12 i C. W związku z tym, witaminy rozpuszczalne w wodzie (poza B12 i C) muszą być stale dostarczane do organizmu, w odróżnieniu od rozpuszczalnych w tłuszczach, które są magazynowane.

Dzienne zapotrzebowanie jest niewielkie i liczone w miligramach (mg), a nawet w mikrogramach (?g).

Przedawkowanie, niedobór lub brak jakiejś z witamin, po wyczerpaniu zapasów organizmu, prowadzi do jednostek chorobowych, które nazywamy w zależności od zaawansowania hiperwitaminozą lub awitaminozą(całkowity brak witaminy) lub hipowitaminozą(niedobór częściowy).

Związki organiczne, które dopiero w organizmie zostają przekształcone w odpowiednią witaminę, nazywa się prowitaminami.

. Porównanie wybranych witamin